gs-2

Regelmatig bezoeken groepen personen de Burcht in Wedde. De Burcht leent zich uitstekend voor een groepsbijeenkomst. Op 11 oktober was de Groote Sociëteit Groningen op bezoek. Men had voor die dag een uitgebreid programma samengesteld en de Burcht maakte daar graag onderdeel van uit. Leest u hieronder het verslag van de Groote Sociëteit.

Snuffelen aan geschiedenis op geslaagde najaarsexcursie 2016

Johann Wolfgang Goethe (1749 – 1832) heeft het al eens treffend omschreven: ‘Sinds er een geschiedenis is, hebben de mensen elkaar gekweld en vermoord en naar alle waarschijnlijkheid zullen zij dat blijven doen, zolang er een geschiedenis is.’ Veel geschiedenis is wreed; zij schokt en dwingt ons tot nadenken. Maar er is ook andere geschiedenis: die getuigt van gebundelde kracht om iets na te laten aan het nageslacht.

Aan die beide kanten van geschiedenis hebben de deelnemers aan de najaarsexcursie van De Groote Sociëteit op dinsdag 11 oktober kunnen snuffelen. In de ochtenduren kregen zij bijna alles mee uit de geschiedenis van de burcht Wedde (een interessant restant van het enige kasteel in de provincie Groningen) en in de middaguren ging Goethe’s citaat op: een bezoek aan de tentoonstelling over de vijftien Emslandkampen in het Duitse Esterwegen, luttele kilometers van de grens en een meer dan pijnlijke herinnering aan de nazi-periode (1933 – 1945).

Navraag hier en daar bij de deelnemers (56, waarvan een groot aantal leden met partners én drie weduwen van overleden sociëteitsleden) leerde dat beide reisbestemmingen voor veel deelnemers nieuw waren. Onvoorbereid waren zij niet, want ook dit keer had Cees Smit Sibinga een indrukwekkende brochure samengesteld – de derde binnen één jaar! – die door zijn gedetailleerdheid en volledigheid móet worden opgeborgen in de boekenkast. Voorzitter Jan Tijdens en zijn secondanten Smit Sibinga en Sybren Wiarda verdienen opnieuw een stevige pluim: alles liep op rolletjes en het afsluitende diner bij Van der Valk Westerbroek verdiende eenzelfde waardering.

Verstopt in het coulissenlandschap van de fraaie Groningse regio Westerwolde getuigt de burcht van Wedde van een rijk verleden. De brochure en het in de bus vertelde verhaal van sociëteitslid Johannes Dorhout (zijn voorvaderen uit het geslacht Koning woonden van 1828 tot 1955 op de burcht; “ik heb er heel wat vakanties doorgebracht en bezoekjes afgelegd”) en voorzitter Frank Ferrari van de Stichting Burcht Wedde (“het voorheen veel grotere kasteel speelde een belangrijke rol in de Tachtigjarige Oorlog”) brachten een interessante brok historie tot leven. Een humorvolle Ferrari (de grote mecenas achter de huidige invulling van de burcht) wist smakelijk te vertellen van zijn vaak onthutsende ervaringen met de archeologen die de historie-rijke plek van de burcht regelmatig bezoeken.

Wapens, uitrustingsstukken en schilderijen maken de burcht in Wedde – gelegen aan de oevers van de Westerwoldse Aa – tot een alleraardigste publiekstrekker. Dorhout zag langzamerhand de burcht veranderen (“stukje voor stukje werd de romantiek verwijderd”), maar Ferrari en zijn mede-bestuursleden doen er alles aan om het weer een eigentijdse grandeur te geven. Het is een (klein) hotel, kinderen die het niet meezit in het leven kunnen er korte vakanties houden, er is een museumpje en het barst van de verhalen. Van heksenprocessen en galgenheuvels tot aan de strijd in de Tachtigjarige Oorlog. Ferrari: “Er is hier belangrijke Nederlandse geschiedenis geschreven.”

Na een smaakvolle lunch in restaurant Zum Alten Herren in Esterwegen ging het vervolgens naar het museum buiten het dorp waar beijveraars voor een blijvende en passende herdenking van de ellendige periode in de vijftien kleine concentratiekampen sinds 2011 de beschikking hebben over een afgedankt kledingdepot van de Bundeswehr. Oost-Groningse Alie Moorlag (schrijfster van het boek ‘Getuigenissen van voormalige NSB-ers en hun familie’) ontving het gezelschap daar en nam het sociëteitsgezelschap mee op een korte rondleiding over het kampterrein van het KZ Esterwegen.

Een ruime en uitstekend ingerichte expositie maakte het beeld compleet: primair de vernedering van de 180.000 tot 200.000 gedetineerden in de vijftien kampen, het uitputtende werk in het veen, de mishandelingen en tenslotte de moordpartijen op vooral Russische krijgsgevangenen. Toevallig werd luttele dagen vóór de excursie in Oost-Groningen een gedenksteen onthuld, die de Groningse inspanningen via de (communistische) organisatie Rode Hulp om gevluchte gedetineerden naar de vrijheid te helpen, duidelijk maakt.

En natuurlijk werd er die dag in de bus (waarin Tijdens en Smit Sibinga toelichtingen gaven) en bij het diner gespeecht. Terecht kreeg het trio Tijdens/Smit Sibinga/Wiarda alle lof voor een vlot verlopen excursie en kreeg ook chauffeur Gerrit Fiks (vervanger van de al bijna traditionele Alle-Jan de Weerdt) voor zijn stuurmanskunst de handen op elkaar. De 32 deelnemers aan het afsluitend diner bij Van der Valk Westerbroek besloten een historisch interessante ochtend (burcht Wedde) en een historisch indrukwekkende middag (concentratiekamp en museum in Esterwegen) met een geanimeerd samenzijn.

WILLEM BRINKMAN